Biblioteka Myśli Spółdzielczej

(24)

dr Witold Lewicki, Ani grosza do obcych banków, wszystko dla siebie

 

Witold Franciszek Lewicki1[1] (1859–1931) był w swoim czasie bardzo znanym galicyjskim politykiem, ekonomistą, dziennikarzem i publicystą. Ukończył Uniwersytet Lwowski (1882 r.), na którym studiował historię, a następnie prawo; z zakresu prawa uzyskał też na Uniwersytecie Jagiellońskim doktorat (1883 r.) Lewicki imał się różnych zajęć: pracował początkowo w Wydziale Krajowym, był posłem do Rady Państwa (lata 1890–1900), był także dyrektorem Banku Zaliczkowego we Lwowie, członkiem Towarzystwa Rolniczego w Krakowie i Pilźnie. W 1910 r. reprezentował nawet polską prasę w Stanach Zjednoczonych na uroczystościach poświęconych Kościuszce i Pułaskiemu.

Nade wszystko był bowiem Lewicki dziennikarzem i publicystą, znawcą życia politycznego i gospodarczego Galicji, znawcą ruchu ludowego i zagadnień związanych z samorządem lokalnym. Był członkiem redakcji „Gazety Lwowskiej”, gdzie prowadził dział dotyczący samorządu galicyjskiego; w latach 1890–1894 był redaktorem naczelnym „Ekonomisty Polskiego” (w redakcji zasiadali m. in.: S. Szczepanowski, T. Romanowicz, T. Rutkowski); w Wiedniu redagował (w latach 1895–1896) dwutygodnik „Przełom”. W 1897 r. był współzałożycielem i członkiem redakcji wydawanego we Lwowie „Słowa Polskiego”, a od 1902 r. przeniósł się do Warszawy i pracował w redakcji „Słowa”.

Po I wojnie światowej na skutek choroby Lewicki wycofał się z życia publicznego i zamieszkał w swoim majątku Siedliska-Bogusz (powiat Jasło).

Lewicki wyraźnie opowiada się za rozwojem rodzimych instytucji kredytowych, pozwalających na uniezależnienie się naszych wytwórców i naszych konsumentów od obcego kapitału. „Niechaj ani jeden grosz nasz nie idzie do obcych banków. Wszystko, co mamy, co możemy oszczędzać składajmy w naszych kasach oszczędności, w naszych stowarzyszeniach, w naszych polskich bankach. Jesteśmy za biedni, aby wspomagać obce banki. Ani grosza dla obcych banków, wszystko dla siebie” – jak pisał. Ale zarazem domagał się, aby wszystkie tworzone instytucje kredytowe i społeczne nauczyły się lepiej służyć społecznościom i nauczyły się współpracować między sobą. Solidarność miała stawać się programem gospodarczym, wzajemna współpraca, kooperacja pomiędzy polskimi instytucjami miała stawać się niezbędnym narzędziem.

 

Lewicki napisał m.in.:

  • Politykę ekonomiczną sejmu galicyjskiego, 1891.
  • Materiały do reformy gminnej w Galicji, Lwów 1888.
  • Samorząd gminny w Galicji i dzieje jego reformy, Lwów 1888.
  • Z rozmów i rozmyślań na temat kwestii żydowskiej, Lwów 1911.
  • Zagadnienie gospodarcze Galicyi, Lwów 1914.

 

Poniżej publikowane fragmenty pochodzą [z:] dr Witold Lewicki, Zagadnienie gospodarcze Galicyi, Lwów 1914 (rozdz. XX Kredyt, s. 67–77; rozdz. XXI Kooperacya rolnicza w Galicyi, s. 77–84; rozdz. XXII Wiejskie spółki, s. 85–88; oraz z części zatytułowanej Na marginesie statystyki Galicyi, rozdz. XI Polska kapitalizacja w Galicyi, s. 126–131; rozdz. XII Solidarność jako program gospodarczy, s. 132–135).

 

Janusz Ossowski



1 Informacje biograficzne na podstawie: Polski Słownik Biograficzny Polskiej Akademii Nauk, tom XVII/1, zeszyt 74, Ossolineum 1972. 


Partnerzy:

kasa-stefczyka

wsieci 27022014 

skef 

skok logo rgb2

logo FES 

 

Nasza witryna do poprawnego funkcjonowania używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Czytaj wiecej polityka prywatnosci.

Zaakceptuj cookies na tej stronie.