Niezwykle ciekawy był stosunek Kościoła katolickiego wobec "nowinek" ekonomicznych i społecznych, jakie niósł ze sobą przełom XIX i XX wieku. Zwykle wspomina się w tym miejscu postacie wybitnych księży – działaczy społecznych, gospodarczych i politycznych Wielkopolski: Szamarzewskiego, Wawrzyniaka, Adamskiego. W tym odcinku Biblioteki… przypomnimy zaś ogromn ą rolę, jaką w propagowaniu społeczeństwa obywatelskiego i gospodarczo rozwiniętego odegrało w Galicji Towarzystwo Jezusowe (czyli zakon jezuitów), a zwłaszcza obchodzące w tym roku 137. rocznicę powstania Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy (WAM) z Krakowa. Wydawnictwo Księży Jezuitów (tak brzmiała jego pierwotna nazwa) zostało bowiem założone w 1872 r. przez ks. Stanisława Stojałowskiego, znanego później, aczkolwiek bardzo kontrowersyjnego, działacza politycznego, publicystę i polityka, posła na Sejm Krajowy Galicji we Lwowie, który założył "Apostolstwo Serca Jezusowego. Intencje na miesiąc…" – miesięcznik katolicki. Za sprawą ks. Michała Mycielskiego zainicjowano wkrótce (1873 r.) serię pod znamiennym tytułem: " Pobożne Książki dla Wiernych Każdego Stanu", przekształconą w 1900 r. w miesięcznik "Głosy Katolickie", ukazujący się w dość dużym nakładzie w formie maleńkich (ok. 9 x 14 cm) niebieskich broszurek poświęconych ważnym tematom religijnym, ale i społecznym. "Głosy Katolickie" propagowały zatem m.in. konieczność ochrony pracy, aktywny udział w wyborach parlamentarnych, postawę solidaryzmu społecznego opartego na miłosierdziu i sprawiedliwości, aktywność społeczną jako obowiązek każdego katolika, popularyzowały także treść głośnej, poświęconej kwestiom społecznym właśnie – encykliki Leona XIII – Rerum novarum.

Generalnie "Głosy Katolickie" chciały "przeciwdziałać zgubnym wpływom, jakie wywiera na warstwy wykształcone liberalizm, na robotnicze socyalizm i pokrewna mu agitacja pseudo-ludowa". Miały omawiać w popularny sposób aktualne problemy, które zajmowały opinię społeczną. Jednym z tych problemów był stosunek do tworzących się od niedawna za sprawą dra Franciszka Stefczyka spółek oszczędności i pożyczek wzorowanych na niemieckich kasach Raiffeisena (protestanta). Przypomnieć warto, że przedrukowana poniżej broszura ukazała się 10 lat od powołania przez Stefczyka pierwszej takiej kasy w Czernichowie pod Krakowem oraz pierwszego wydania jego broszury zatytułowanej Przewodnik dla spółkowych kas oszczędności i pożyczek systemu F. W. Raiffeisena i zaledwie 2 lata od wprowadzenia przez Sejm Galicyjski rozwiązań prawnych i organizacyjnych dla szybko rosnących nowych – by nie powiedzieć, rewolucyjnych wtedy – instytucji finansowych. Druk na podstawie: "Głosy Katolickie" nr 8, O spółkach pożyczek i oszczędności systemu Raiffeisena, Kraków 1901.

Janusz Ossowski


Partnerzy:

kasa-stefczyka

wsieci 27022014 

skef 

skok logo rgb2

logo FES 

 

Nasza witryna do poprawnego funkcjonowania używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Czytaj wiecej polityka prywatnosci.

Zaakceptuj cookies na tej stronie.