Charles Antoine (1847–1921) był francuskim teologiem, jezuitą, działaczem społecznym oraz profesorem ekonomii społecznej; znany był także jako organizator "tygodni społecznych", tj. corocznych spotkań intelektualistów, poświęconych dyskusji nad ważkimi tematami społecznymi i gospodarczymi. Historia dyscypliny naukowej, którą się zajmował Antonie – a zatem ekonomii społecznej – sięga połowy XVIII w., znajduje swój początek w pracach francuskich fizjokratów. Później szkoła ekonomii społecznej rozpadła się na kilka grup, przede wszystkim na badaczy o podejściu świeckim (Sismonde de Sismondi oraz Charles Dunover) oraz religijnym, ściśle związanym z Kościołem katolickim (Charles de Coux, Alban de Villeneuve- Bargemont).

Oba ujęcia, zarówno laickie, jak i chrześcijańskie, stanęły w końcu w swoistej opozycji wobec klasycznej ekonomii politycznej reprezentowanej przez Adama Smitha i Jeana-Baptista Saya. Trzeci – laicki, pozytywistyczny odłam ekonomii społecznej – reprezentowany był w XIX w. przez Antonio Scioloja i Eugen Dühringa. Po Couxie i Villeneuve-Bargemoncie wielu katolickich myślicieli kontynuowało refleksję w duchu normatywizmu religijnego. Jednocześnie społeczna myśl katolicka z dużym zainteresowaniem przyjmowała organiczne koncepcje dotyczące ekonomii i społeczeństwa. Najlepszym przykładem były tu głoszone przez protestanckiego teologa końca XIX w., Thomasa G. Apple'a, idee solidaryzmu chrześcijańskiego. Poglądy Apple'a charakteryzowały się zwróceniem uwagi na duże znaczenie, jakie odgrywa społeczna natura jednostek, organiczny porządek, struktura społeczeństwa, oraz na fundamentalną rolę instytucji społecznych, na przykład rodziny. W takim oto kontekście powstaje w 1896 r. Kurs ekonomii społecznej (Cours d'economie social), łączący w sobie dziedziny teologii, filozofii i ekonomii politycznej. Antoine postrzegał ekonomię polityczną jako "naukę ludzką", opierającą się na przekonaniu, że ludzkie działania zawsze winny być odnoszone do prawa moralnego. Ponieważ ekonomia jest w gruncie rzeczy nauką o interaktywnych zachowaniach ludzi, nie może pozostawać poza obszarem analiz moralnych. Kurs ekonomii społecznej Antonoine'a był podporządkowany treściom zawartym w encyklice Rerum novarum Leona XIII, opowiadając się za ekonomią jako nauką praktyczną, stanowiącą część ogólnej nauki społecznej. Antoine analizował porządek społeczny, koncentrując się na roli takich instytucji, jak państwo, Kościół, rodzina, więź społeczna. Zgodnie z nauką społeczną Kościoła, krytycznie analizował różne szkoły i nurty myśli ekonomicznej, zwłaszcza socjalizm, ponieważ – jak zauważają polscy wydawcy dzieła Antoine'a – "ekonomia […] społeczna, oparta jedynie na gruncie materialistycznym, niewyzierająca poza obręb ziemskich interesów, a raczej nieuznająca wszelkiego wyższego przeznaczenia człowieka, słowem ekonomia stanowiąca ewangelię nowoczesnego obozu liberalnego i socjalistycznego, nie może zgoła być podstawą zdrowia spo- łecznego i zaspokoić wszystkich potrzeb życia ludzkiego; należy ją zespolić z prawem Bożym i naturalnym, wówczas bowiem dopiero obejmie całość interesów ziemskich […]"

Poniżej przytaczane fragmenty pochodzą z: K. Antoine, Kurs ekonomii społecznej, przeł. Walery Gostomski, Biblioteka Dzieł Chrześcijańskich, redaktor i wydawca ks. Zygmunt Chełmicki, Warszawa 1909, t. II (Rozdzia ł XIV Stowarzyszenia, s. 188–190, 191–193, 200–214, 225–230). Zachowano pisownię oryginału.

Janusz Ossowski


Partnerzy:

kasa-stefczyka

wsieci 27022014 

skef 

skok logo rgb2

logo FES 

 

Nasza witryna do poprawnego funkcjonowania używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Czytaj wiecej polityka prywatnosci.

Zaakceptuj cookies na tej stronie.