Poczynając od tego numeru kwartalnika „Pieniądze i Więź”, będziemy się starali prezentować naszym Czytelnikom teksty ciekawych, a często zapomnianych teoretyków i praktyków spółdzielczych. Będą to artykuły lub fragmenty większych publikacji, których autorami byli nie tylko Polacy, a które drukowano po polsku w XIX i XX w., wzbogacając tym samym refleksję dotyczącą zadań stojących przed organizacjami społecznymi, wspierając i kreoeląc nowe kierunki rozwoju rodzimych instytucji spółdzielczych, w tym także kredytowych.

Rozpoczynamy ten cykl od przypomnienia fragmentów książki Mychajła Tuhana-Baranowskiego (którego 85 rocznica oemierci mija w tym roku), by uhonorować w ten sposób ukraińską „pomarańczową rewolucję”.

Mychajło Tuhan-Baranowski (1865–1919) był zarówno ekonomistą, historykiem, jak i politykiem ukraińskim, profesorem uniwersytetów w Petersburgu, pod koniec życia w Kijowie. Był aktywnym działaczem ukraińskiego ruchu narodowooeciowego, w latach 1917–1919 pełnił funkcję ministra finansów Centralnej Rady Ukrainy (utworzonej w marcu 1917 r. w Kijowie), która początkowo dążyła do autonomii Ukrainy w ramach federacyjnego państwa rosyjskiego, od grudnia 1917 r. występowała przeciwko tworzącej się władzy bolszewickiej, a w styczniu 1918 r. ogłosiła niepodległooeć państwa ukraińskiego, tzw. Ukraińskiej Republiki Ludowej; obalonej w kwietniu 1918 r.

Tuhan-Baranowski, nawiązując do poglądów Marksa, był przedstawicielem liberalnego nurtu poglądów ekonomicznych. Dowodził możliwooeci i koniecznooeci kapitalistycznej drogi rozwoju Rosji, przynajmniej do czasu osiągnięcia przez nią wyższego poziomu rozwoju gospodarczego; krytykował przy tym wiele tez teorii marksistowskiej, m.in. nieuchronnooeć rewolucji socjalistycznej i koncepcję dyktatury proletariatu. Uważał kapitalizm za ustrój reformowalny, mogący ulegać postępowym, pokojowym przemianom w kierunku pożądanym przez ogół społeczeństwa. Badania nad cyklami gospodarczymi na zachodzie Europy doprowadziły go do wniosku, iż przyczyną kryzysów jest żywiołowooeć działania mechanizmu rynkowego i wynikająca stąd nadprodukcja.

Zaprezentowany tekst pochodzi z polskiego wydania książki, która ukazała się w 1918 r., a stanowi ją zbiór wykładów wygłoszonych przez autora na kursach kooperacji w 1913 r. w Uniwersytecie Ludowym im. Szaniawskiego w Moskwie.

Janusz Ossowski


Partnerzy:

kasa-stefczyka

wsieci 27022014 

skef 

skok logo rgb2

logo FES 

 

Nasza witryna do poprawnego funkcjonowania używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Czytaj wiecej polityka prywatnosci.

Zaakceptuj cookies na tej stronie.